تجزیه و تحلیل خطرات با استفاده از چک لیست

چک لیست یکی از مفید ترین و ساده ترین ابزارهای شناسایی خطرات در محیط کار است که در آن از یک لیست متشکل از آیتم های خاص استفاده می شود و برای شناسایی انواع خطرات ، موقعیت های حادثه زای بالقوه و همچنین نقایص طراحی به کار می رود. اساس این روش پاسخگویی به سوالات از پیش تعیین شده با جوابهای «بلی» و «خیر» و از طریق گردش در محیطی است که عملیات یا فرایند در آن به انجام می رسد.

الف)مزایا و کاربردهای روش شناسایی خطر به روش چک لیست:

ü       از ساده ترین روشهای شناسایی خطرات است و استفاده از آن نیاز به تخصص چندانی ندارد.

ü       با توجه به اینکه هنگام ارزیابی ایمنی در محیط کار ممکن است پرداختن به جزئیات دشوار باشد ، یادآوری نکات مهم توسط چک لیست بسیار مفید است.

ü       جواب هر سوال فقط یک حالت «بلی» و «خیر» دارد و پاسخ سوال صریح و روشن می باشد.

ü       نسبت به بسیاری از روشهای دیگر شناسایی خطرات نیاز به زمان کمتری دارد.

ü       با توجه به نظام ساختار یافته چک لیست ، می توان با یک رویکرد سیستماتیک به همه مسائل پرداخت و اطلاعات را بصورت نظام یافته جمع آوری نمود.

ü       اطلاعات بدست آمده از آنالیز چک لیست را می توان بعنوان پایه ای برای انجام تجزیه و تحلیل های بیشتر با استفاده از روشها و تکنیک های دیگر شناسایی خطرات بکار برد.

ب)معایب (محدودیت) استفاده از چک لیست و دلایلی جهت بکارگیری روشهای شناسایی خطر مبتنی بر ارزیابی ریسک :

ü       کلیه پاسخهای «بلی» از نظر ایمنی الزاما" مطلوب و پاسخهای «خیر» الزاما" نا مطلوب می باشد.

ü       «بلی» و «خیر» بودن پاسخها تنها وجود و عدم وجود موضوع مورد بحث را نشان می دهد ولی کیفیت موضوع را از دیدگاه ایمنی مشخص نمی نماید.

ü       کلیه سوالات با موضوعات مختلف دارای امتیاز یکسان «بلی» و «خیر» می باشند ، در حالیکه در ایمنی ، حتی در یک چک لیست واحد ، اهمیت موضوعات مورد بحث از جنبه فوق یکسان نمی باشد و این امر سبب می گردد که مثلا" با دو موضوع «بسیار مهم» و «کم اهمیت» یکسان برخورد گردد و اولویت بندی موضوعات مشخص نشود. در روش های امتیاز دهی این کمبود تا حدودی برطرف می شود.

ü       از آنجا که روش ساختار گراست ، در مورد خطرات غیر عادی و غیر قابل انتظار استفاده محدودی دارد.

ü       کارایی چک لیست تا حد زیادی بستگی به توانایی و تجربیات افراد/ فرد تدوین کننده دارد و اگر سوالات آن بطور مناسب تنظیم نشده باشند ، می تواند اثرات منفی نیز بدنبال داشته باشد زیرا اگر موارد مهم در چک لیست گنجانده نشده باشند ممکن است به راحتی مورد غفلت واقع شوند.

با استفاده از روش های امتیازدهی (کیفی و کمی) ، وزن دهی ، درصدی و ... برخی از محدودیتهای مذکور تا حدی برطرف می شوند . بعنوان مثال در روش وزن دهی برای هر یک از آیتم ها یک وزن (اهمیت) نسبی در نظر گرفته می شود ، آنگاه با بررسی محل کار امتیازی برای آیتم مورد نظر تعیین می شود و با ضرب نمودن وزن در امتیاز ، عددی بعنوان شاخص کل جهت تصمیم گیری به دست می آید. در روش امتیاز دهی وزن همه آیتم ها یکسان در نظر گرفته شده و امتیاز هر آیتم ملاک تصمیم گیری می باشد.

نظرات و یا پیام شما مشوق ماست.